Najstarsza polska uczelnia wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie. Najlepszy uniwersytet w Polsce według ogólnoświatowego rankingu publikowanego przez The Times Higher Education Supplement. W Światowym Rankingu Uniwersytetów plasuje się pomiędzy miejscem 303 a 401. Jako jedyna uczelnia w kraju, Uniwersytet Jagielloński jest członkiem wielu stowarzyszeń zrzeszających najbardziej prestiżowe uniwersytety świata, m.in. Grupy Coimbra czy Europaeum.
Instytut Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego jest jednostką naukową o uznanej pozycji w nauce polskiej i światowej. Jedną z kluczowych właściwości Instytutu jest udział jego pracowników i studentów w ogólnopolskiej oraz światowej współpracy naukowej i dydaktycznej; jako symbol można potraktować fakt, iż Piotr Sztompka pełnił w ostatnich latach funkcję prezydenta Międzynarodowego Towarzystwa Socjologicznego (International Sociological Assotiation). Pracownicy Instytutu są laureatami wielu prestiżowych nagród i wyróżnień (w tym tzw. polskiego Nobla).
Prowadzone w Instytucie prace badawcze koncentrują się na istotnych problemach nauki
i współczesnych społeczeństw, w tym przede wszystkim społeczeństwa polskiego, choć podejmowane są również studia dotyczące zjawisk o skali globalnej, uznawanych w Europie i na całym świecie za priorytetowe dla rozwoju społecznego (np. wykluczenie społeczne, kształcenie przez całe życie, kapitał ludzki i społeczny). W realizowanych badaniach szczególną uwagę zwraca się na te obszary, w których zastosowanie wiedzy socjologicznej może usprawnić podejmowane działania i interwencje (np. obszar pracy socjalnej, rynek pracy, sfera publiczna, rozwój obszarów wiejskich), wspierać kluczowe instytucje (edukacja, szkolnictwo wyższe, media). Inne przedsięwzięcia badawcze pozwalają z kolei dokumentować i analizować zmiany kulturowe, tożsamościowe, śledzić procesy demograficzne i ludnościowe, a tym samym budować zaplecze informacyjne i merytoryczne niezbędne przy podejmowaniu różnorakich działań z zakresu polityk publicznych. W Instytucie Socjologii prowadzone są też prace badawcze mające istotne znaczenie dla rozwoju teorii socjologicznej, co pozwala umacniać wpływ polskich socjologów na rozwój socjologii światowej.
Instytut Socjologii zatrudnia obecnie ogółem 58 pracowników, spośród których 5 osób to pracownicy administracyjni, 4 następne to pracownicy służby bibliotecznej, a 5 osób zatrudnionych jest na etatach naukowo-technicznych. Pozostali pracownicy Instytutu to nauczyciele akademiccy. Kadra ta liczy 43 osoby, w tym 14 samodzielnych pracowników naukowych ze stopniem doktora habilitowanego, 29 pracowników ze stopniem doktora.
Miejsce zajmowane przez Instytut w ogólnopolskich rankingach kierunków studiów (np. w rankingu tygodnika „Polityka”) nigdy w ostatnich latach nie było niższe niż trzecie. Instytut posiada certyfikat jakości kształcenia przyznany przez Konferencję Rektorów Uniwersytetów Polskich na wniosek Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej, aktualizowany co 5 lat i stanowiący potwierdzenie najwyższego poziomu merytorycznego i organizacyjnego prowadzonych studiów.
Pracownicy Instytutu uczestniczą w wielu regionalnych, ogólnopolskich i międzynarodowych projektach badawczych. W roku 2007 zakończono realizację 13 takich projektów, w roku 2008 prowadzone są prace badawcze w ramach kolejnych kilkunastu projektów i grantów badawczych. Poniżej zamieszczamy listę wybranych projektów badawczych realizowanych w Instytucie Socjologii UJ w latach 20003-2008.
1. „Ewaluacja działań 1.2 i 1.3 Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004 – 2006”; projekt w ramach twinnigu polsko- fińskiego, zlecony przez Ministerstwo Gospodarki i Pracy, czas realizacji 2004-2005.
2. Konsulting i realizacja prac badawczych w ramach Projektu „Małopolskie Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji”, realizowany przez Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie i instytucje partnerskie (Działanie 2.1 Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego), 2007.
3. „Małopolski system analiz i programowania polityk rynku pracy” realizowany w ramach Zintegrowanego Programu Rozwoju Regionalnego, Priorytet 2 – Wzmocnienie rozwoju zasobów ludzkich w regionach, Działanie 2.1. Rozwój umiejętności powiązany z potrzebami regionalnego rynku pracy i możliwości kształcenia ustawicznego w regionie. Projekt zakończony dwoma publikacjami książkowymi, czas trwania: 2005 – 2007.
4. „Małopolskie Partnerstwo na rzecz promocji – rozwoju kształcenia ustawicznego – model wymiany informacji, narzędzi, badań, dobrych praktyk w obszarze rynku pracy, edukacji i szkoleń”. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Społecznego oraz budżet państwa w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego, czas trwania: 18/04/2007 – 30/05/2008.
5. Projekt prac badawczo-rozwojowych nad koncepcją ewaluacji Priorytetu II Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w zakresie Działań wdrażanych przez PARP, badania i ekspertyzy wykonane na zlecenie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, kwiecień 2008- lipiec 2008.
6. „Akademia Przedsiębiorczości. Rozwój alternatywnych form zatrudnienia”, realizowany w ramach programu operacyjnego – Program Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL dla Polski 2004-2005 współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego Działanie 2; czas trwania: 02/2005 -31/06/ 2008.
7. Diagnoza sytuacji rodziny i pomocy instytucjonalnej w województwie małopolskim, realizacją badań dla Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej, przygotowanie raportu badawczego, Lipiec-Listopad 2007,
8. Ekonomia społeczna: Analiza porównawcza popytu na umiejętności i kwalifikacje oraz podaży usług szkoleniowych i doradczych dla przedsiębiorstw społecznych, badania dla Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego, 2007.
9. Study on poverty and social exclusion among lone-parent households. Czas trwania: 01/01/2005 – 31/12/2007.
10. Projekt „Local Family Policy” diagnozującym sytuację rodziny (rynek pracy, jakość życia) na regionalnym poziomie zaangażowanych w projekt krajów. Projekt realizowany jest przy współpracy partnerów z Niemiec, Holandii, Danii, Norwegii oraz Polski, 2005-2008.
11. „Diagnoza stanu edukacji Miasta Krakowa”; projekt tworzony dla potrzeb budowania polityki edukacyjnej Miasta Krakowa, zakończony raportem, 2007.
12. Dobre praktyki – analiza wybranych projektów realizowanych w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego”, na zlecenie Wojewódzkiego Urzędu Pracy, 2007.
13. „Systemowe wykorzystanie dla celów diagnostycznych i ewaluacyjnych danych zbieranych w ramach SI POMOST w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Krakowie”.
14. Projekt “Overcoming the Barriers and Seizing the Opportunities for Active Ageing Policies in Europe” w ramach 5 Programu Ramowego UE.
15. Solution Focused Approach as a new method in solcial welfare and education in Poland. Czas trwania: 01/01/2004 – 31/12/2007.
16. Integration of female immigrants in labour market and society. Policy assessment and policy recommendations, czas trwania: 2007 r.
17. Projekt “Public Participation and the Pension Policy Process: The Citizen and Pension Reform” w ramach 5 Programu Ramowego UE (akcja kluczowa: badania społeczno- ekonomiczne).
18. Tripl-E DOSE, w ramach grantu 6. Programu Ramowego UE. Cel: promocja wyników projektów realizowanych w ramach 5. i 6. Programu Ramowego na międzynarodowym forum badaczy, praktyków i decydentów.
19. Grant badawczy finansowany przez Fundusz MATRA Ministerstwa Spraw Zagranicznych Królestwa Niderlandów pt.: "Podejście skoncentrowane na rozwiązaniach (PSR) jako nowa metoda pracy w systemach pomocy społecznej i edukacji w Polsce". Zespół badawczy m.in. Fontys University of Applied Sciences z Holandii prof. Thieu Dollevoet (kierownik projektu), dr Lucjan Miś, dr Katarzyna Ornacka, mgr Dorota Pawluś (2004-2007).
20. „Prognozowanie zagrożeń w ruchu drogowym” – na zlecenie Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie – opracowanie planu badań i szkoleń w zakresie bezpieczeństwa w ruchu drogowym wraz z badaniem trendów rozwojowych interesujących policję zjawisk z tego zakresu.
21. „Sytuacja osób niepełnosprawnych w gminie miejskiej Kraków” – projekt badawczy na zlecenie Pełnomocnika Prezydenta Krakowa ds. Osób Niepełnosprawnych, 2005 rok.
22. „Kompromis na rynku pracy – innowacyjny model aktywizacji zawodowej kobiet” – projekt finansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL zrealizowany wspólnie ze Stowarzyszeniem Doradców Europejskich PlinEU, 2005 rok.
23. Grant badawczy pt.: "Symetria? Odzwierciedlenie polityki samorządu w dotacjach dla organizacji pozarządowych".
24. Projekt FeMiPol - Integration of Female ImMigrants in Labour Market and Society. Policy Assessment and Policy Recommendations.
25. Projekt badawczo-ekspercki "Programy Rozwoju Instytucjonalnego", realizowany na mocy umowy nr DWM/33/2001 z dnia 21 września 2001 pomiędzy Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji a Konsorcjum utworzonym przez Canadian Urban Institute oraz Małopolską Szkołę Administracji Publicznej Akademii Ekonomicznej w Krakowie – IS UJ jako współwykonawca, 2001-2002.
26. Projekt badawczy "Demos" w ramach linii projektowej "City of Tommorow", stanowiącej część Piątego Programu Ramowego Unii Europejskiej, dotyczący usprawnienia mechanizmów demokratycznego współzarządzania gminą, realizowany przez konsorcjum, w którego skład obok siedmiu miast Unii Europejskiej weszło Miasto Kraków we współpracy z Instytutem Socjologii UJ, 2002-2004.
27. Projekt badawczy Cities Against Social Exclusion - CASE" (Interreg III C East Zone) poświęcony opracowaniu strategii rewitalizacji społecznej dzielnic miejskich dotkniętych zjawiskami wykluczenia i marginalizacji w państwach Europy Środkowo-Wschodniej, 2005-2007:
28. Program badawczy "Zarządzanie przestrzenią. Globalizacja, etniczność, władza", Grant Komitetu Badań Naukowych Nr 1H02E03828 (2005) – współwykonawca, 2005-2007.
29. Tradycja w działaniu: instytucje a rozwój regionalny w Małopolsce, czas trwania: 30/05/2005 – 28/02/2007 r;
30. Program badawczy "Rozdział funduszy unijnych jako wskaźnik funkcjonowania sfery publicznej w Polsce", grant Komitetu Badań Naukowych Nr. 1H02E (2005) – współwykonawca; 2005-2007.
31. Grant badawczy "Formowanie się elity biznesu w Polsce: analiza procesów koncentracji własności i zarządzania w polskiej gospodarce" projekt finansowany ze środków MNiSzW, nr umowy: 2730/B/H03/2007/33;
32. Grant badawczy "W poszukiwaniu równowagi: analiza przemian społeczności wiejskich i małomiasteczkowych w perspektywie koncepcji rozwoju neo-endogennego", projekt finansowany ze środków MNiSzW, nr umowy : PB0267/H03/2006/31;
33. Projekt badaczy CORASON - międzynarodowy projekt badawczy typu STREP [Special Targeted Research Project ] finansowany w ramach 6 Programu Ramowego Unii Europejskiej, Cognitive Approach to Rural Sustainable Development. The dynamics of Expert and lay knowledge" ["Poznawcze podejście do zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Dynamika wiedzy eksperckiej i lokalnej"].
34. Obywatelski i nieobywatelski dyskurs polityczny - debata na temat Unii Europejskiej w polskich mediach. Czas trwania: 28/04/2005 – 28/04/2007;
35. Projekt badawczy własny 1 H02E 039 30) finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (decyzja 1215/H03/2006/30) "Analiza społecznych konsekwencji przemian edukacyjnych w Polsce" - kierownik projektu Marian Niezgoda